İLİMİZİN TARİHİ ESERLERİ

TOKAT KALESİ

Şehrin ortasına yakın bir yerde dik ve sarp kayalar üzerine kurulmuştur.Savunma amaçlı kurulan kale, tarihi boyunca önemli kişilerin muhafazası ve hapsi amaçlı kullanılmıştır.Önce Selçuklular, daha sonra da Osmanlılar tarafından restorasyonu yapılmıştır.Üzerinde mescid ve levazım depolarıyla kale komutanın evi bulunmaktadır.Kalenin içinden şehre kadar inen Ceylan yolu ismiyle bilinen 362 basamaklı bir merdiven olduğu bilinmektedir.M.S.5. veya 6.yüzyılda kurulduğu sanılmaktadır.Kaleden Tokat’ın doyumsuz bir seyri vardır.Özellikle Sulusokak tarafında bulunan tarihi eserlerin yoğunlaştığı bölgenin görüntüsü seyredeni nostaljik bir duygunun büyüsüne kaptırmaktadır.Kalenin en yüksek burcunda Ayar Kalesi bulunmaktadır.

          

TAŞHAN

1631 yılında yaptırılan Taşhan büyük bir Osmanlı eseridir.Kuzey Güney konumunda kesme taş ve tuğladan dikdörtgen şeklinde ve iki kat olarak inşa edilen hanın ortasında büyük bir avlu yer almaktadır.112 odası ve bir mescidi bulunan hanın, her iki katında avluya bakan revaklar bulunmaktadır.Taşhan bulunduğu bölgeye farklı bir güzellik katmaktadır.Tarihi Taşhan’ ın yapı özelliği bozulmadan nostalji Kervansaray otele dönüştürme projesi sürdürülmektedir.

           

SULUHAN

Sulusokak’ ta Bedesten yanında yer alan hanın yapılış tarihi bilinmemektedir.Halen Belediye Aşevi olarak hizmet vermektedir.

PAŞAHAN

Sulusokağın sonundadır.1.Sultan Mahmut zamanında Zaralızade Mehmet Paşa zamanında 1752 yılında yaptırılmıştır.Paşa Han’ın kesme taştan yapılmış güzel bir porteli ve çevresi sağır duvarlarla çevrili bir avlusu vardır.

        

DEVECİ HAN (DEVELİK HAN)

Takyeciler Camiinin güneyindedir.Kendi haline terk edilmiş han harap durumdadır.İki katlı ve revaklı bir avlusu olan han kesme taş, moloz taş ve tuğladan yapılmıştır.

BEDESTEN VE ARASTA

Takyeciler camiinin doğusundadır.Evliya çelebinin “Sultan çarşısı kadar güzel bir çarşıdır.Halep ve Bursa çarşıları gibi gayet tertipli kurulmuştur.”dediği Bedestenler, İstanbul kapalı çarşısının Bedesten bölümüne çok benzerliği vardır.Tokat valiliğince restore edilerek yazma, bakır ve el sanatları satış yerleri olarak hizmete geçirilmesi projelendirilmiştir.

SAAT KULESİ

Behzat semtinde şehrin her yanından görülebilecek şekilde 1902 yılında yapılmıştır.Kapısı güney yönünde olup yüksekliği 33.metredir.Kesme taştan inşa edilmiştir.

SENTİMUR TÜRBESİ

G.O.P Bulvarı üzerindedir.Moğol emirlerinden Sentimuroğlu Nurettin’ e aittir. 1314 yılında yapılan türbe kesme taştan, kare mekan üzerine tuğladan örülmüş sekizgen yıldız planlı tromplu bir külahla örtülüdür.Doğu yönündeki penceresi barok karakterli olup renkli taşlar işlenmiştir.Türbe içerisinde Moğol emiri Sentimur oğlu Nurettin’in mezarı bulunmaktadır.

     

SÜMBÜL BABA ZAVİYESİ  

1291 yılında yapılmıştır.Selçuklu mimarisinde az rastlanan asimetrik planına göre en ilginç yanı portalıdır.Gök mermerden yapılmış stalaktitli portalin çevresini bitkisel motifli rölyef bordür çevrelemektedir.

ALİ TUSİ TÜRBESİ

1233 yılında Selçuklu Devlet adamı Ali El Tusi tarafından kendisi için yaptırılmıştır.Mekan dört köşe olup üzerine sekiz köşeli tromplu bir kubbe oturtulmuştur.Güney cephesinde mozaik çini kaplı, sivri kemer alınlıklı iki dikdörtgen pencere yer alır.

ÇUKUR MEDRESE

1152 yılında yapılmıştır.En önemli özelliği 14 metre çapındaki tromplu kubbesinin ortasında 10 metreye yakın açıklığın olmasıdır.Anadolu’nun ilk medreselerinden biridir.Danişmentli Melik Nizamettin Yağıbasan tarafından yaptırılmıştır.Yapı iki yanda eyvanlı ve tonozlu odalarla çevrelenmiştir.Odalar ortasındaki kubbeli avluya açılırlar.

TARİHİ SOKAKLAR

Birbirleri üzerine yaslanmış, adeta bir dayanışma içerisinde olma görüntüsü veren yaşlı evlerin, mahzun görüntülerinin insanı apayrı bir dünyaya götürdüğü daracık sokaklar.

BEY SOKAĞI

Tokat İl merkezinde bulunmaktadır.Her iki tarafında Osmanlı ve Cumhuriyetin ilk dönemine ait ahşap sivil mimari evler sıralanmaktadır.Sokağın huzur veren görüntüsü, gezenlere bambaşka bir haz vermektedir.

TARİHİ ESKİ TOKAT EVLERİ

Uzun yıllar ayakta kalabilme mücadelesi vererek yorgun düşmüş, umutla eski muhteşem görüntülerine döneceği günleri bekleyen onlarca evler ve bu evlerdeki günlük aile yaşamı ile sonbahar ve kış ihtiyaçları için yapılan hazırlıklarla bayram ziyaretlerindeki komşuluk ilişkileri apayrı bir nostaljidir, Tokat evlerinde …

     

MÜZELER

GÖKMEDRESE (PERVANE DARÜŞŞİFASI)

Şehir merkezinde bulunan Gökmedrese 1277 yılında Muineddin Pervane Süleyman tarafından yaptırılmış bir Selçuklu eseridir.Anadolu Selçuklu Döneminin mimarlık ve sanatının en belirgin özelliklerini taşımaktadır.

Gökmedrese iki katlı, iki eyvanlı, ortası açık avlulu ve revaklı plan tipindedir.18.yüzyıla kadar medrese bimarhane ve bir odası türbe olarak, daha sonrada göçmen barınağı olarak kullanılmıştır.Müze içerisinde 6000 yıllık Tokat tarihinin her dönemine ait eserler sergilenmektedir.

LATİFOĞLU KONAĞI

Tokat il merkezinde Gazi Osman Paşa Bulvarı üzerinde yer alan konak 18.yüzyılda Osmanlı Barok uslübun da inşa edilmiştir.İki katlıdır.İçerisinde bulunan ahşap oymalar ve kalem işi süslemelerin mükemmelliği, Türk insanın sanat ruhunun en belirgin ifadesidir.Örneklerin en güzelidir.Konağın muhteşem güzelliği gezip görene böyle bir konakta yaşama özlemi çektirmektedir.

KÖPRÜLER

HIDIRLIK KÖPRÜSÜ

Şehrin kuzeyinde Yeşilırmak üzerindedir.Selçuklu döneminin ilimizdeki ihtişamlı eserlerinden olan Köprü, kesme taştan yapılmış olup, 5 kemerli 151 metre uzunluğunda ve 7 metre enindedir.Halen kullanılmaktadır.

LEYLEKLİ KÖPRÜ

Niksar İlçesi Çanakçı deresi üzerinde Arasta çarşısı çıkışında yer alan köprü yarım daire kemerli .Tek gözlü .Kesme taştan yapılmıştır.Köprünün kemer kısmındaki taş üzerinde ağzında yılan tutan bir leylek rölfeyi bulunmaktadır.Köprünün mimari yapısı göz önüne alındığında Roma döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir.

PAZAR KÖPRÜSÜ

Tokat Turhal yolunu Yeşilırmak üzerinden Pazar’a bağlayan köprü, Selçuklu Dönemi eseridir.

TALAZAN KÖPRÜSÜ

Niksar-Erbaa şosesinin 15.km’ sinde , Kelkit suyu üzerinde kesme taştan, sivri kemerli, yedi gözlü ve su basmanları sivri mahruz şeklinde Talazan Köprüsü  vardır.

1200-1220 tarihleri arasında inşa edildiği sanılan Talazan Köprüsü, Selçuklu mimarisinin özelliklerini taşır.

   

TARİHİ CAMİLERİMİZ

Tokat Yeşilırmak vadisinde bulunmanın verdiği avantajla tarih boyunca önemli bir yerleşim merkezi olmuştur.Özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde çok sayıda cami yaptırılmıştır.Bu camilerde taş işçiliğinin güzel örneklerini bulmak mümkündür.

ALİ PAŞA CAMİİ

Şehir merkezindedir.II.Selim zamanında 1572 yılında yaptırılmıştır.Cami, hamam ve türbeden oluşan külliyedir.Ali Paşanın eşi ve oğlu Mustafa Bey ‘in türbeleri de camii avlusundadır.16.Yüzyıl Osmanlı Camii mimarisinin özelliklerini taşıyan ve Mimar Sinan ekolünde yapılan caminin kare olan ana mekanı üzerinde tek kubbesi ve tek minaresi vardır.Halk arasında “Meydan Camiinin kapısı Ali Paşa Camiinin yapısı” deyimi yaygındır.

BEHZAT CAMİİ 

İl merkezinde Behzat çarşısında Behzat çayı yanındadır.Kanuni Sultan Süleyman zamanında hoca Behzat tarafından 1535 yılında yaptırılmıştır.Kesme taştan güzel bir minaresi olan camiinin yanındaki mezar Hacı Behzat’a aittir.

MEYDAN CAMİİ

Sultan 11.Beyazıt’ın annesi Gülbahar Hatun adına yaptırdığı camii kayıtlarda “Hatuniye Cami” olarak geçmektedir.Meydan mahallesinde adını aldığı geniş bir alan üzerinde 1485 yılında yaptırılmıştır.Tokat’ta yapılmış en güzel Osmanlı eserlerinden birisidir.Kesme taştan inşa edilmiş, ana mekan üzerinde tek minaresi ve 6 sütundan oluşan 5 kubbeli son cemaat yeri vardır.Meydan camiinin Selçuklu tarzı Skalaktitlerle işlenmiş mermer portalı ve künde kari tekniğinde yapılmış ahşap kapı kanatları birer sanat şaheseridir.

ULU CAMİİ 

Tokat’ta  orijinalliğini en fazla koruyan tarihi eserlerden biri olan Ulu Camii, moloz ve kesme taşlardan yapılmıştır.Üst örtüyü taşıyan dörtgen ayak ve ayakları birbirine bağlayan kemer yüzeylerinde orijinal kalem işi süslemeler yer almaktadır.Ahşap üst örtüde künde kari tekniğinde yazılmış ahşap panolar ve yaldızlı boyalı bezemeler muhteşem bir görüntüye sahiptir.

TAKYECİLER CAMİİ

Diğer camilere göre değişik üslubu  olan Takyeciler Camiinin yapıldığı tarih bilinmemektedir.Camide moloz ve kesme taştan yapılmış mekan ve kolonlar üzerinde 9 kubbe bulunmaktadır.

GARİPLER CAMİİ

Pazarcık mahallesinde  bulunan Garipler Camii Tokat’ın en eski camisidir.Danişment Gümüştekin Ahmet Gazi bu camii 1074 yılında yaptırmıştır.Orijinal minaresi XI.yüzyıl Türk tuğla işçiliğinin güzel örneklerinden biridir.Renkli çinilerle süslenmiştir.

   

   

HAMAMLAR

Hamamlarımız Türk insanının gönül temizliğinin yanında bedensel temizliğe de ne kadar önem verdiğinin en güzel ifadesidir.Türk hamam kültürünün en yoğunlaştığı bölgelerden biriside Tokat’tır.İlimizde tarihi hamamlar mevcuttur.Bunun yanında ülkemizde hamamcılık yapan insanların büyük bir çoğunluğu da Tokatlıdır.

ALİ PAŞA HAMAMI

1572 yılında Ali Paşa tarafından yaptırılan külliyenin bir bölümüdür.Kadın ve erkek kısımları simetrik olan yapının, soyunma yeri kare sıcaklık bölümü dört eyvanlıdır.Karşılıklı dört eyvanı beşik tonozlu olan yıkanma yerinin köşe halvetleri basık ve kubbelidir.

PERVANE HAMAMI

13.yüzyıl Selçuklu yapısıdır.Kadınlar ve erkekler için ayrı bölümleri olan çifte hamam tarzında simetrik olarak planlanmıştır.

MUSTAFA HAMAMI

Selçuklu döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir.Kitabesi yoktur.

SULTAN HAMAMI

   

Ana sayfa | İlimiz | Başa Dön